Om pdf-bestanden te kunnen lezen heeft u een apart leesprogramma (reader / viewer) nodig

Zandvoort ontwikkelde zich in de eerste decennia van de 20ste eeuw een steeds grotere toeristische trekpleister. De oorlog maakte echter een einde aan deze voorspoedige ontwikkeling. De Ortskommandant van Haarlem liet verschillende verordeningen bekendmaken, waaronder inkwartiering, vordering van goederen, paarden en arbeidskrachten. 'Zomers Buiten' en ander percelen, waaronder het Grand Hotel, werden door de bezetter gevorderd. Op 23 mei 1942 werd de toegang tot het strand voor de gehele bevolking verboden en ook werd een verbod uitgevaardigd om voor de kust te vissen. Op 6 november 1942 werd de evacuatie van een belangrijk deel van de bevolking afgekondigd. Velen werden in de omgeving ondergebracht, zoals in Heemstede en Vogelenzang. Ouderen werden op transport gesteld naar Drenthe en Friesland. Het aantal inwoners liep in enkele maanden terug van 9808 naar 6789. Uiteindelijk zouden er in januari 1944 nog maar 1789 inwoners overblijven. De groep van achterblijvers werd in de dorpskern geconcentreerd. De buitenwijken werden verlaten gebied, waarin verscheidene mijnenvelden werden gelegd. De in dit gebied staande woningen, ca. 900, werden op bevel van de bezetters, ontdaan van sanitair, licht, water en gas. In de duinreep werden gevechtsbunkers gebouwd. Toen de evacuatie voltooid was, begon men op grote schaal te slopen. Om de verwachte invasie van de geallieerden zo goed mogelijk te weerstaan, werd de zeereep volkomen kaalgeslagen. Tesamen met een groot deel van het dorp werden alle badhotels en pensions afgebroken. Ook de beide boulevards en achterliggende straten. Van de 2700 huizen die Zandvoort telde, vielen er meer dan 800 onder de slopershamer. Sloop van de watertoren volgde in september 1943. Afzonderlijk vermelding verdient de vernietiging van de joodse synagoge. Deze werd opgeblazen in de nacht van 4 op 5 augustus 1940. Het was het begin van de lijdensweg voor de Joodse inwoners van Zandvoort, die door tal van verboden in hun bewegingsvrijheid werden beperkt. Op 13 maart 1942 moesten 153 Joodse gezinnen naar Amsterdam vertrekken. Slechts 21 personen overleefden deze periode.

(T) ondermeer aangevuld met Poolse volksduitsers.
(V) aanvankelijk Duitsers, van mei t/m augustus 1943 Indiërs, daarna Georgiërs.
(W) dezelfde Georgiërs bleven, maar werden bij een ander onderdeel ingedeeld.
(X) de 347e Infanterie Divisie trok weg van de Hollandse kust, de Georgiërs bleven voorlopig in Zandvoort; 6 februari 1945 werden ze door Kaukasiërs van Texel vervangen.

De verdedigingswerken in de duinwaterwinplaats vielen in hoofdzaak onder de werkzaamheden van de in Zandvoort gevestigde staf. Het Zuiden en Zuidoosten werden echter bij Hillegom ondergebracht, waar de verdediging beperkt van opzet was. Als bouwsteen voor een verdedigingsgordel die de naam ‘Stützpunktgrüppe Zandvoort’ (steunpuntgroep Zandvoort) droeg, waren de duinen van groot belang. Het territorium van deze steunpuntgroep was aan de landzijde omsloten en beveiligd door anti-tank maatregelen; hoge betonnen muren en nog hogere aarden wallen moesten de vijand buiten houden. In de duinwaterwinplaats maakten de bezetters bovendien handig gebruik van de reeds aanwezige kanalen om hun tankverdedigingsgordel te voltooien. De tankgordel vormde een afbakening en was een moeilijk te nemen hindernis die een geallieerde aanval tot staan moest kunnen brengen. Om dit taktische voordeel maximaal te benutten bouwden de Duitsers langs de tankgordel versterkte stellingen van waaruit ze een naderende vijand konden bestoken. Zulke versterkte stellingen noemde men steunpunten. Deze steunpunten werden ook langs het strand gebouwd. Op de afbeelding hieronder is een overzicht gegeven van de belangrijkste steunpunten en andere verdedigingsmaatregelen.

Het was allemaal niet zo best voor Zandvoort en omgeving wat de bezetter daar voor het inrichten van zijn verdediging uithaalde. In mei 1942 werd het strand afgesloten en mocht men het nog slechts betreden met een speciale vergunning (‘Ausweis’). Dat was echter een hachelijke zaak, want de Duitsers waren niet zuinig met het leggen van mijnen aan de kust. Duizenden mijnen lagen onder het zand of waren op houten staken gebonden. Na het afsluiten van het strand ging het met heel Zandvoort dezelfde kant op. Het leeuwedeel van de bevolking werd geëvacueerd en in de duinen begonnen de bouw- werkzaamheden.